555 ZAMANLAYICI ENTEGRESİ 1

555 entegresi, zamanlayıcı ve Flip Flop devre yapımında çok sık kullanılan  devre elemanıdır. Adını, blok şemasında kullanılan üç adet seri bağlı 5 k?’luk dirençten almıştır. Şekil 1 ‘de 555 entegresinin dış görünüşü verilmiştir.

a
Şekil 1 555 Entegresinin dış görünüşü

 

555 Entegresi, Şekil 2 de görüldüğü gibi analog ve digital devrelerin beraber kullanıldığı bir  elemanıdır. Entegre de üç adet seri dirençten oluşan gerilim bölücü, SR FF, çıkış yükselteci ve transistör  kombinasyonundan oluşan elemanlar kullanılmıştır.

a

 

Şekil 2 555 entegrersinin blok şeması

 

 

    Şekil 3 555 entegresinin ayak bağlantısı

 

Şekil 3 ‘de 555 entegresinin ayak bağlantısı , Tablo 1 de 555 entegresinin temel çalışma özellikleri verilmiştir.

 

 Besleme gerilimi (VCC)

4.5 ~ 15 V.

Besleme akımı (VCC=+5V)

3 ~ 6 mA

Besleme akımı (VCC=+15V)

10 ~ 15 mA

Çıkış yük akımı( maksimum)

200 mA

Güç harcaması

600 mW

Çalışma sıcaklığı

0 ~ 70 0C

 Tablo 1 de 555 entegresinin temel özellikleri

Tetikleme ve Reset uçları

Entegrenin 2 nolu ucu  tetikleme (Trigger ) girişidir. Bu giriş çıkışı yüksek seviyeye kurar. 4 nolu uç Reset girişidir. Bu giriş çıkışı sıfır seviyesine çeker. Eğer bu uç kullanılmayacaksa VCC ucuna bağlanır. Böylece istenmeyen Resetlemenin önüne geçilir.

Eşik ve Deşarj uçları

Entegrenin 6 ve 7 nolu uçları zamanlamayı kurmak için kullanılır. Bu uçlara dışarında direnç ve kondansatör bağlanır.

Çıkış ucu bağlantıları

a
Şekil 4 ‘de görüldüğü gibi yük, 3 nolu çıkış ucu ile toprak arasına bağlanmıştır. Entegrenin çıkış gerilim seviyesi yüksek olduğunda akım, entegreden yüke doğru beslenir. Bu besleme şekline yükü  besleme denir.

 

a

             Şekil 4  Yükü besleme bağlantısı

 

Şekil 5 ‘de görüldüğü gibi yük, 3 nolu çıkış ucu ile VCC arasına bağlanmıştır. Entegrenin çıkış gerilim seviyesi sıfır olduğunda akım besleme kaynağından yüke doğru beslenir. Bu besleme şeklinde entegre anahtarlama görevi yapar. Bu besleme şekline yükten  besleme denir.

a
Şekil 5  Yükten besleme bağlantısı

Şekil 6 ‘da görüldüğü gibi yükler, 3 nolu çıkış ucu ile VCC arasına ve çıkış ucu ile  toprak arasına bağlanmıştır. Entegrenin çıkış gerilim seviyesi yüksek olduğunda alttaki yük aktif olur. Entegrenin çıkış gerilim seviyesi sıfır olduğunda üstteki yük aktif olur.

a

Şekil 6  Yükü besleme ve yükten besleme bağlantısı

Entegrenin çıkış ucu bir anahtar gibi görev yaparak yükü kontrol eder. Yük olarak, LED, lamba, role, motor bağlanabilir. Bu elemanlar yük olarak yukarıdaki bağlantı şekillerinden birine benzetilerek bağlanır. Entegre, her bağlantı şekli için 200 mA’ e kadar akım beslemesi sağlar. LED ve lambayı yük olarak kullanırken Şekil 7 ‘de olduğu gibi yük entegre çıkışına direk veya transistör yardımıyla bağlanabilir.

aa

Şekil 7  lamba bağlantı devresi

Entegre çıkışına yük olarak role veya motor bağlarken Şekil 8 ‘de olduğu gibi yüke paralel olarak diyot bağlantısı yapmamız gerekir

a

Şekil 8  Role bağlantı devresi

Entegre çıkışında Şekil 9 ‘da olduğu gibi transistör ilave ederek  role veya motor bağlantısı yapılabilir. Endüktif yükler için yüke paralel olarak diyot bağlantısı yapmamız gerekir.

a

Şekil 9Transistörlü bağlantı devresi

                 Derleyen : Naci CANDAN